در حال
جستجو...
اعاده دادرسی به دلیل حیله و تقلب؛ شرایط و نحوه بیاعتبار کردن حکم
- مقدمه و ضرورت موضوع
- پایههای قانونی و شرایط
- روند اثبات حیله و تقلب
- نحوه درخواست اعاده دادرسی
- آثار و محدودیتها
- پرسش و پاسخ کوتاه
- جمعبندی
مقدمه و ضرورت موضوع
اعاده دادرسی یکی از طرق فوقالعاده اعتراض به احکام قطعی در آیین دادرسی مدنی است. از جمله موارد مقرر در قانون برای اعاده دادرسی، زمانی است که حکم بر اساس حیله یا تقلب یکی از طرفین صادر شده باشد. اما برخلاف تصور عمومی، صرف ادعای تقلب کافی نیست و قانون شرط اثبات قطعی رفتار متقلبانه را پیشبینی کرده است.
چرا اثبات قطعی ضروری است؟
قانونگذار برای جلوگیری از طرح بیپایه و تزلزل آراء قضایی، مطالبه اعاده دادرسی را منوط به وجود حکم قطعی مبنی بر اثبات حیله یا تقلب قرار داده است. بنابراین، ابتدا باید در مرجع قضایی اثبات شود که رفتار طرف مقابل حیلهآمیز یا متقلبانه بوده و این اثبات باید به صورت حکم نهایی ارائه شود.
پایههای قانونی و شرایط
مواد مربوط در قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی (مصوب 1379) به این موضوع اختصاص دارد؛ از جمله مواد 426، 429 و 440 که ترتیب حقوقی و محدودیتهای مربوط به اعاده دادرسی را تعیین میکنند. طبق ماده 429، مبدأ مهلت اعاده دادرسی در این فرض از تاریخ ابلاغ حکم نهایی اثبات حیله یا تقلب آغاز میشود.
روند اثبات حیله و تقلب
اثبات حیله و تقلب معمولاً نیازمند اقامه دعوایی جداگانه یا شکایتی مستقل در مرجع قضایی است. در این دعوی باید با ارائه دلایل و استنادهای مستدل نشان داده شود که یکی از طرفین با ارائه اسناد جعلی، ارائه شهادتهای دروغین، مخفیکردن دلایل یا انجام رفتارهای متقلبانه دیگر، جریان دادرسی را مخدوش ساخته است.
نوع ادله مورد نیاز
ادله میتواند شامل اسناد و مدارک تازه، گواهیها، گزارش کارشناسی، اوراق مثبته جعل یا شهادت شهود باشد. هرگاه مرجع قضایی پس از رسیدگی، به صورت قطعی حکم کند که حیله یا تقلب واقع شده، آن حکم سرآغاز مهلت تقاضای اعاده دادرسی خواهد بود.
نحوه درخواست اعاده دادرسی
پس از اخذ حکم نهایی اثبات حیله یا تقلب، مدعی میتواند به استناد بند 5 ماده 426 درخواست اعاده دادرسی نسبت به حکم پیشین را مطرح کند. مبدأ محاسبه مهلت ذکرشده در ماده 429 از تاریخ ابلاغ حکم نهایی اثبات حیله است؛ بنابراین دقت در زمان ابلاغ و تنظیم دادخواست در مهلت مقرر از اهمیت ویژهای برخوردار است.
آثار و محدودیتها
حکم صادره پس از اعاده دادرسی ممکن است منجر به ابطال یا تغییر حکم اولیه شود. با این حال، مطابق ماده 440، نسبت به حکمی که پس از اعاده دادرسی صادر میشود، دیگر اعاده دادرسی از همان جهت پذیرفته نخواهد شد. این قاعده به منظور قطعیت و ثبات آراء وضع شده است.
پرسش و پاسخ کوتاه
پرسش
در صورتیکه شخصی با تقلب در ادله یا فرایندهای دادرسی حکمی را به دست آورد، راهکار چیست؟
پاسخ
ابتدا باید در مرجع قضایی رفتار حیلهآمیز یا متقلبانه اثبات و حکم نهایی در این خصوص اخذ شود. پس از ابلاغ آن حکم نهایی، میتوان به استناد بند 5 ماده 426 و مطابق ماده 429، درخواست اعاده دادرسی نسبت به حکم اولیه را تقدیم نمود. پیش از اثبات قطعی حیله، اصولاً امکان رسیدگی به اعاده دادرسی به این استناد وجود ندارد.
جمعبندی
خلاصه اینکه برای بیاعتبار کردن حکمی که با حیله یا تقلب صادر شده، مسیر قانونی دو مرحلهای است: 1) اثبات حیله یا تقلب در مرجع قضایی و اخذ حکم نهایی در این خصوص؛ 2) پس از ابلاغ آن حکم، تقدیم درخواست اعاده دادرسی به استناد مقررات مربوط. رعایت مهلتها و ارائه ادله مستدل و مستندات کافی در هر دو مرحله ضروری است.
توئیتر
فیس بوک
لینکدین