آیین‌نامه اجرایی قانون ساماندهی پرنده های هدایت پذیر از دور (پهپاد) غیرنظامی


دسته بندی: تازه های قانونی
آیین‌نامه اجرایی قانون ساماندهی پرنده های هدایت پذیر از دور (پهپاد) غیرنظامی

آیین‌نامه اجرایی قانون ساماندهی پرنده‌های هدایت‌پذیر از دور (پهپاد) غیرنظامی توسط هیات وزیران تصویب و در تاریخ 1405/03/20 توسط معاون اول رییس جمهور ابلاغ شد. این قانون با هدف تعیین چارچوب قانونی، نظارتی و دفاعی برای بهره‌گیری از پهپادهای غیرنظامی تدوین شده و شامل تعاریف، مفاهیم و ساختارهای اجرایی مرتبط با مالکیت، بهره‌برداری، امنیت و کنترل پهپادها است.
  1. مقدمه و تصویب آیین‌نامه
  2. فصل اول: کلیات و تعاریف
  3. مفاهیم کلیدی در آیین‌نامه

آیین‌نامه اجرایی قانون ساماندهی پرنده‌های هدایت‌پذیر از دور (پهپاد) غیرنظامی، پس از طی مراحل تصویب در هیات وزیران و تایید شورای نگهبان، به منظور تنظیم و نظارت بر این حوزه حساس، به شکل رسمی توسط معاون اول رییس جمهور ابلاغ شده است. این آیین نامه برگرفته از مصوبه جلسه هیات وزیران در تاریخ 1405/03/03 است و به پیشنهاد وزارت دفاع و همکاری دستگاه‌های مرتبط تدوین گردیده است.

قانون ساماندهی پهپادهای غیرنظامی، برای اولین بار در مجلس شورای اسلامی در سال 1404 تصویب شد و با توجه به اهمیت امنیت ملی و توسعه فناوری‌های نوین، آیین‌نامه اجرایی آن برای تعیین چارچوب‌های دقیق به تصویب هیات وزیران رسید.

آیین‌نامه اجرایی، با استناد به اصل 138 قانون اساسی و ماده 22 قانون ساماندهی، نقش کلیدی در مدیریت فرایندها و فرآورده‌های مربوط به پهپادها داشته و به تفصیل به وظایف نهادهای ذی‌ربط، ضوابط و ملاحظات دفاعی می‌پردازد.

فصل اول: کلیات

ماده 1- در این آیین‌نامه، تعاریف و اصطلاحات کلیدی در حوزه پهپادهای غیرنظامی برای ایجاد زبان مشترک و ضمانت اجرای بهتر قوانین ارائه شده است که شامل موارد زیر می‌باشد:

  • 1. شعام: شورای عالی امنیت ملی
  • 2. ستاد کل: ستاد کل نیروهای مسلح
  • 3. شاک: شورای امنیت کشور
  • 4. وزارت دفاع: وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح
  • 5. وزارت صمت: وزارت صنعت، معدن و تجارت
  • 6. وزارت عتف: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
  • 7. وزارت جهاد: وزارت جهاد کشاورزی
  • 8. معاونت علمی: معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور
  • 9. فراجا: فرماندهی کل انتظامی جمهوری اسلامی ایران
  • 10. قرارگاه پدافند: قرارگاه پدافند هوایی خاتم‌الأنبیاء (ص)
  • 11. مرکز پشتیبانی پهپادی: وابسته به وزارت دفاع
  • 12. سازمان: سازمان هواپیمایی کشوری
  • 13. شرکت: شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی ایران
  • 14. گمرک: گمرک جمهوری اسلامی ایران
  • 15. کارگروه: کارگروه موضوع تبصره ماده (3) قانون
  • 16. سازمان اطلاعات: سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
  • 17. قرارگاه ثارالله (ع): قرارگاه ثارالله (ع) سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
  • 18. قانون: قانون ساماندهی پهپادهای هدایت‌پذیر از دور (غیرنظامی) مصوب 1404
  • 19. پهپاد غیرنظامی: هرگونه وسیله پرنده بدون سرنشین هدایت‌پذیر یا خودکار با کاربرد غیرنظامی
  • 20. مالک: شخص حقیقی یا حقوقی دارای سند رسمی مالکیت پهپاد غیرنظامی
  • 21. بهره‌بردار: اشخاص دریافت‌کننده مجوز بهره‌برداری از سازمان
  • 22. عملیات پروازی: فرایند اجرایی پیش، حین و پس از پرواز
  • 23. بهره‌برداری: استفاده مجاز از پهپاد غیرنظامی مطابق قانون
  • 24. کاربر: شخص دارای گواهی‌نامه معتبر هدایت پهپاد
  • 25. ملاحظات دفاعی: الزامات فنی و کاربردی برای حفظ امنیت و پدافند کشور
  • 26. قطعات: اجزای موثر در ساخت و راه‌اندازی پهپاد که فهرست آن توسط کارگروه تعیین می‌شود
  • 27. تجهیزات و ملحقات جانبی: لوازم قابل نصب مانند رادیو کنترل، دوربین، حسگرها
  • 28. سامانه درگاه تخصصی: سامانه رسیدگی به مجوزهای پهپاد غیرنظامی با دسترسی برخط
  • 29. اطلاعات طرح پروازی: شامل مبدا، مقصد، مسیر، ارتفاع و مشخصات پهپاد
  • 30. حریم هوایی پهپاد: تعیین شده توسط کمیته اداره امور فضای کشور با حضور وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه
در تعاریف آیین‌نامه، تأکید خاصی بر «ملاحظات دفاعی» شده است؛ بدین معنی که هرگونه طراحی، ساخت، واردات و بهره‌برداری پهپاد باید مطابق الزامات فنی باشد تا از ایجاد هرگونه آسیب یا تهدید به توان دفاعی کشور جلوگیری شود.
چند نکته مهم دیگر درباره آیین‌نامه:
دانلود آیین‌نامه به صورت پی‌دی‌اف جهت استفاده کارشناسان، علاقه‌مندان و فعالان حوزه پهپاد توصیه می‌شود تا با مفاد کامل و شیوه‌های اجرایی آن آشنا شوند.

با اجرایی شدن این آیین‌نامه، ساماندهی و نظارت بر پهپادهای غیرنظامی به سطوح تخصصی و بین‌بخشی کشیده شده و همکاری موثر وزارتخانه‌های دفاع، راه و شهرسازی، اطلاعات، صمت و سایر نهادها تضمین می‌شود. همچنین راهکارهای لازم برای ثبت مالکیت، صدور مجوز بهره‌برداری و پایش پروازها تبیین شده است.