در حال
جستجو...
دیدگاه حقوقی پیرامون حملات آمریکا و اسرائیل به ایران
- چارچوب حقوقی بینالمللی
- عدم وجود مبنای حقوقی برای حملات
- ممنوعیت جنگ پیشدستانه و مداخلات
- «جنایت تجاوز» در حقوق بینالملل کیفری
چارچوب حقوقی بینالمللی
حملات نظامی مشترک ایالاتمتحده آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران، بر اساس بخش قابل توجهی از دکترین حقوق بینالملل، با اصول بنیادین نظم حقوقی بینالمللی در تضاد است. به ویژه، ممنوعیت توسل به زور که در بند 4 ماده 2 منشور ملل متحد تصریح شده، یکی از اساسیترین اصول حاکم بر روابط بینالمللی میباشد. این اصل آمره دولتها را از هرگونه تهدید یا استفاده از زور علیه تمامیت ارضی و استقلال سیاسی دیگر کشورها منع میکند، مگر در دو استثنای محدود: دفاع مشروع طبق ماده 51 منشور و یا اقدامهای مجاز تحت نظر شورای امنیت سازمان ملل متحد.
عدم وجود مبنای حقوقی برای حملات
در رابطه با حملات ذکر شده، نه مجوزی از سوی شورای امنیت صادر شده است و نه شرایط لازم برای استناد به دفاع مشروع، مانند وقوع حمله مسلحانه بالفعل و رعایت الزامات ضرورت و تناسب تأمین شدهاند. بنابراین، این اقدامها فاقد هرگونه مجوز قانونی معتبر در چارچوب منشور ملل متحد به شمار میآیند و میتوانند نقض آشکار حقوق بینالملل به حساب آیند.
ممنوعیت جنگ پیشدستانه و مداخلات
همچنین، حقوق بینالملل معاصر هیچ قاعده پذیرفته شدهای برای مفهوم جنگ پیشدستانه، جنگ پیشگیرانه یا تغییر اجباری رژیم سیاسی یک دولت مستقل، ندارد. رویه قضایی بینالمللی، قطعنامههای مجمع عمومی و اسناد بنیادین سازمان ملل، بر اصل برابری حاکمیتی دولتها و ممنوعیت مداخله در امور داخلی کشورها تأکید قابل توجهی دارند که مانع هرگونه اقدام نظامی یکجانبه و غیراصولی میشود.
«جنایت تجاوز» در حقوق بینالملل کیفری
بر همین اساس، بسیاری از حقوقدانان و صاحبنظران حقوقی، اینگونه اقدامات را در زمره اعمال متجاوزانه یا مصادیق «جنایت تجاوز» (Crime of Aggression) در نظر میگیرند. بر اساس اساسنامه رم دیوان کیفری بینالمللی، این جرم از شدیدترین نقضهای نظم حقوقی بینالمللی محسوب شده و بر پایه برنامهریزی، تدارک، آغاز یا اجرای یک عمل تجاوزکارانه در تضاد آشکار با منشور ملل متحد استوار است. چنین جنگ تجاوزکارانهای نه تنها حقوق دولت قربانی را نقض میکند، بلکه به عنوان تهدیدی جدی علیه صلح و امنیت بینالمللی شناختهشده و از سنگینترین جرایم حقوق بینالملل کیفری به شمار میآید.
به قلم استاد ، دکتر مجید قاضی زاده
توئیتر
فیس بوک
لینکدین