یکی از پرتکرارترین پرسش‌های حقوق خانواده این است که آیا شوهر بدون درج شرط در عقدنامه نیز موظف به تهیه خانه مستقل برای همسر خود است؟ بررسی یک رأی مهم دادگاه نشان می‌دهد پاسخ قانون به این پرسش مثبت است و عدم درج این شرط، مسئولیت قانونی زوج را از بین نمی‌برد.

با توجه به تصریح قانونگذار به تکلیف زوج به تهیه مسکن مستقل مطابق با شان زوجه که از مصادیق نفقه است، تصریح یا عدم تصریح آن در عقد نامه به عنوان شروط ضمن عقد موثر در مقام نیست؛ بنابراین رد دعوی الزام به تهیه مسکن مستقل به دلیل عدم تصریح آن در شروط ضمن عقد نکاح فاقد وجاهت قانونی است.

خواسته

الزام خوانده (زوج) به تهیه مسکن جداگانه

دفاعیات خوانده (زوج)

1. در شروط ضمن عقد ازدواج زوجه تهیه مسکن مستقل را به عهده زوج محول نکرده است.

2.  حکم به تمکین زوجه نیز صادر گردیده است و ایشان مکلف به تمکین است.  

دفاعیات خواهان (زوجه) 

1. در حکم تمکین صادره اجرای حکم منوط به تهیه مسکن مناسب و اثاث البیت در حد متعارف قید گردیده است و زوج علیرغم تصریح هیچ اقدامی در راستای تهیه مسکن ننموده است.  

رای دادگاه بدوی

در رابطه با خواسته خواهان با توجه به اینکه حسب مفاد پرونده استنادی در کلاسه 931535 شعبه 277 که حکم به تمکین زوجه صادر گردیده و زوجه با وصف ابلاغ اجرائیه اقدامی جهت تمکین در منزلی که زوج تهیه نموده بعمل نیاورده است و نظر به اینکه زوجه می‌بایست در مسکن و محلی که زوج تهیه می‌نماید در جهت تمکین اقدام نماید و در شروط ضمن عقد ازدواج زوج تهیه مسکن مستقل را به عهده زوجه محول نکرده است لذا با این وصف دادگاه دعوی خواهان را قابلیت استماع ندانسته و مستندا به ماده 197 قانون آئین دادرسی مدنی و ماده 1257 قانون مدنی رأی به رد دعوی ایشان صادر و اعلام می‌نماید.

تجدیدنظر

اینکه در سند نکاحیه طی شروط ضمن عقد تهیه مسکن مستقل بعهده زوج نبوده، اما با توجه به تصریح قانونگذار در ماده 1107 قانون مدنی تهیه مسکن مستقل مطابق با شان زوجه از مصادیق نفقه بوده لذا تصریح یا عدم تصریح آن در عقد نامه بعنوان شروط ضمن عقد موثر در مقام نبوده کما اینکه در حکم تمکین صادره اجرای حکم منوط به تهیه مسکن مناسب و اثاث البیت در حد متعارف قید گردیده است لذا با وارد دانستن اعتراض معترض باستناد صدر ماده 358 قانون آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 79/1/21 ضمن نقض دادنامه معترض عنه مستندا به ماده 1107 قانون مدنی واینکه تهیه مسکن مستقل از اجزاء نفقه بوده که مطابق ماده 1106 قانون مدنی در عقد دائم نفقه زن بعهده شوهر بوده، لذا دادگاه حکم به محکومیت تجدیدنظرخوانده (زوج) به تهیه مسکن مستقل توام با خسارات دادرسی را صادر و اعلام می‌دارد.