ماده 4 - جنایت علیه بشریت

بر اساس ماده 4 این لایحه، ارتکاب هر یک از رفتارهای زیر در چارچوب یک حمله یا تعرض علیه جمعیت غیرنظامی به صورت گسترده یا سازمان‌یافته و با علم به این حمله، جنایت علیه بشریت محسوب می‌شود. مرتکب و آمر در مورد بند (1) به مجازات حبس و جزای نقدی درجه یک و در مورد سایر بندها به حبس و جزای نقدی درجه دو محکوم خواهند شد:

1- قتل عمدی.

2- نابودسازی با تحمیل عمدی شرایط دشوار زندگی به منظور از بین بردن تمام یا بخشی از جمعیت غیرنظامی، مانند محروم کردن از دسترسی به غذا و دارو.

3- به بردگی گرفتن و رفتار مالکانه نسبت به انسان دیگر، مانند خرید و فروش یا بهره‌کشی اقتصادی.

4- اخراج یا انتقال اجباری و کوچاندن جمعیت غیرنظامی بدون دلیل قانونی، از طریق بیرون راندن یا رفتارهای قهرآمیز.

5- حبس کردن یا هرگونه محرومیت شدید از آزادی جسمی برخلاف قانون.

6- شکنجه و تحمیل عمدی درد یا رنج شدید جسمی یا روانی بر افراد تحت کنترل، در غیر موارد مجازات قانونی، به منظور دریافت اطلاعات یا وادار کردن به کاری خاص.

7- تجاوز جنسی، برده‌گیری و بهره‌کشی جنسی، فحشای اجباری، حاملگی اجباری، عقیم‌کردن اجباری یا سایر اشکال خشونت جنسی در همان سطح.

8- ناپدید کردن اجباری و بازداشت یا حبس غیرقانونی افراد توسط دولت، رژیم یا گروه‌های شبه‌نظامی و سپس خودداری از ارائه اطلاعات درباره سرنوشت آنان.

9- جداسازی نژادی (آپارتاید) به معنی رفتار غیرانسانی در چهارچوب یک وضعیت نهادینه‌شده جهت حفظ سلطه یک گروه نژادی بر دیگران.

10- سایر رفتارهای غیرقانونی و غیرانسانی مشابه که با هدف وارد آوردن درد و رنج شدید یا آسیب جدی به بدن یا سلامت روانی صورت گیرد.

همچنین طبق پیشنهاد حاجی دلیگانی، اگر مرتکب و آمر از مصادیق جرایم مشمول قصاص، حدود و دیات باشند، علاوه بر مجازات‌های قانون مجازات اسلامی، به مجازات‌های این ماده نیز محکوم خواهند شد.

ماده 5 - جنایت جنگی

بر اساس ماده 5 اصلاحی، ارتکاب هر یک از رفتارهای زیر در منازعات مسلحانه و با اطلاع از شرایط حاکم بر مخاصمات، علیه اشخاص و اموال مورد حمایت قوانین ژنو مصوب 1334، به صورت گسترده یا سازمان‌یافته و در جهت پیشبرد برنامه یا سیاست عمومی، جنایت جنگی محسوب می‌شود:

الف - در مخاصمات مسلحانه بین‌المللی:

1- قتل عمدی.

2- کشتن یا زخمی کردن افراد نظامی یا غیرنظامی طرف مخاصمه به صورت فریبکارانه.

3- کشتن یا زخمی کردن رزمنده‌ای که تسلیم شده است.

4- تحمیل گرسنگی به جمعیت غیرنظامی به عنوان روش جنگی با محروم کردن آنان از مواد ضروری حیات یا جلوگیری عامدانه از رسیدن کمک‌های امدادی قانونی.

5- به‌کارگیری سلاح‌ها و روش‌های جنگی با خاصیت آسیب‌رسانی بیش از حد یا موجب درد و رنج غیرضروری، مانند سلاح‌های سمی، گازهای خفه‌کننده، گلوله‌های منبسط‌شونده یا ناقض اصل تفکیک.

6- استفاده از سلاح‌های میکروبی، زیستی، سموم، گلوله‌هایی که اثر تشخیص در بدن ندارند و سلاح‌های لیزری با هدف ناتوانی یا نابینایی دائمی غیرمسلحین.

7- شکنجه یا رفتارهای غیرانسانی از جمله آزمایش‌های زیست‌شناختی.

8- ارتکاب تجاوز جنسی، برده‌گیری و بهره‌کشی جنسی، حملگی اجباری، عقیم‌کردن اجباری یا خشونت جنسی دیگر.

9- هدایت عمدی حمله به جمعیت غیرنظامی یا اموال مورد حمایت.

10- هدایت حمله به کارکنان، تأسیسات، واحدها یا وسایل کمک‌رسانی بشردوستانه یا صلح تحت حمایت حقوق بین‌الملل.

11- حمله به ساختمان‌ها، واحدها، تجهیزات و افراد دارای علامت‌های قانونی حمایت‌شده.

12- حمله به تأسیسات هسته‌ای.

13- اجرای حمله‌ای که به تلفات جانی یا آسیب غیرنظامی یا خسارت زیست‌محیطی گسترده و طولانی‌مدت منجر شود و نسبت به مزیت نظامی آن غیرمتناسب باشد.

14- حمله به مناطق مسکونی و ساختمان‌های بی‌دفاع.

15- سوء استفاده از پرچم متارکه، علائم نظامی یا سازمان ملل منجر به مرگ یا آسیب شدید افراد.

16- استفاده از غیرنظامیان برای محافظت از نقاط نظامی.

17- اعلان عدم بقا یا تخلیه شهر.

18- انجام آزمایش پزشکی یا علمی غیرضروری که باعث مرگ یا خطر جدی شود.

19- ایجاد رنج شدید یا آسیب شدید جسمی یا روانی.

20- گروگان‌گیری غیرنظامیان بدون مشارکت مستقیم در مخاصمه.

21- غارت محل حتی در صورت تصرف نظامی.

22- تخریب یا تصاحب گسترده اموال بدون ضرورت نظامی و غیرقانونی.

23- حمله عمدی به اماکن مورد حمایت.

24- اقدام مرحله‌ای یا غیرمستقیم قدرت اشغالگر برای انتقال یا اخراج جمعیت غیرنظامی در سرزمین اشغالی.

25- تخریب یا توقیف اموال عمومی طرف مخاصمه مگر ضرورت نظامی ایجاب کند.

26- اجبار اسرای جنگی یا افراد مورد حمایت به خدمت در نیروهای متخاصم.

27- محروم کردن اسیر جنگی یا فرد مورد حمایت از دادرسی عادلانه و حقوق قانونی.

28- اخراج، انتقال یا نگهداری غیرقانونی.

29- لغو یا تعلیق حقوق یا اقدامات حقوقی اتباع طرف مخاصمه در مراجع قضایی.

30- اجبار اتباع طرف مخاصمه به شرکت در عملیات جنگی علیه کشورشان، حتی اگر پیش از جنگ در خدمت رژیم بوده‌اند.

31- هتک کرامت انسانی، به ویژه رفتار اهانت‌آمیز و تحقیرآمیز.

ب - در مخاصمات مسلحانه غیربین‌المللی:

1- رفتارهای بند الف به استثنای بندهای (3)، (12)، (25)، (27)، (28)، (30) و (31).

2- صدور حکم مجازات سالب حیات علیه افراد مورد حمایت بدون رعایت تشریفات قانونی.

3- دستور به کوچ اجباری جمعیت غیرنظامی به دلایل مرتبط با مخاصمه مگر جهت امنیت یا ضرورت نظامی.