تصویب کلیات لایحه مقابله با جنایات بین‌المللی

نمایندگان مجلس شورای اسلامی در جلسه علنی روز یکشنبه 4 مردادماه که به صورت وبیناری برگزار شد، با 170 رای موافق، 32 رای مخالف و 1 رای ممتنع کلیات «لایحه یک فوریتی مقابله با جنایات بین‌المللی» را تصویب کردند.

این لایحه در راستای ایجاد ابزارهای قانونی کافی در نظام حقوقی کشور برای تعقیب افرادی است که مرتکب چهار جنایت مهم بین‌المللی یعنی جنایت جنگی، تجاوز، نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت می‌شوند.

خلأ قانونی در نظام حقوقی ایران در زمینه جنایات بین‌المللی

محمد سرگزی، رئیس کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس ضمن ارائه گزارش این کمیسیون، با طرح پرسش اصلی لایحه گفت: «آیا نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران ابزار قانونی کافی برای تعقیب افرادی که علیه ملت ایران مرتکب جنایت جنگی، تجاوز، نسل‌کشی یا جنایت علیه بشریت می‌شوند، دارد؟ پاسخ قطعا منفی است.»

در وضعیت کنونی، بسیاری از پرونده‌ها با عناوینی محدود مانند قتل، معاونت در قتل یا تخریب عمدی مطرح می‌شوند که نه ابعاد واقعی جنایت را به درستی نشان می‌دهند و نه مجازات متناسب و لازم را در اختیار نظام قضایی و بین‌المللی قرار می‌دهند.

همچنین، مجازات معاونت در قتل و تخریب در قوانین فعلی بسیار سبک است و نمی‌تواند بازدارندگی لازم را ایجاد کند.

همکاری دستگاه‌های مختلف در تدوین لایحه

متن این لایحه به‌صورت شتاب‌زده یا صرفاً توسط یک دستگاه تهیه نشده، بلکه قوه قضاییه با همکاری دولت، وزارت دادگستری، نهادهای امنیتی و نظامی و با استناد به مصوبات متعدد و جلسات کارشناسی طولانی، به‌صورت علمی و کارشناسانه موضوع را بررسی و مورد موافقت قرار داده‌اند.

این لایحه نتیجه یک نیاز ملی مهم و حاصل اجماع و هم‌افزایی دستگاه‌های مسئول در حوزه‌های قضایی، اجرایی، امنیتی و دفاعی است که قدمی جدی برای ارتقای نظام حقوقی ایران در مقابله با جرایم مهم بین‌المللی به شمار می‌رود.