در حال
جستجو...
آیین نامه مدیریت ریسک ایمنی در محیط کار
- آییننامه «آییننامه مدیریت ریسک ایمنی در محیط کار»
- فصل اول ـ تعاریف و کلیات
- فصل دوم ـ مسئولیت کارفرما
- تصویب و اعتبار
«آییننامه مدیریت ریسک ایمنی در محیط کار»
فصل اول ـ تعاریف و کلیات
ماده 1 ـ هدف و دامنه کاربرد
هدف: این آییننامه بر اساس مواد (85) و (86) قانون کار جمهوری اسلامی ایران تهیه شده و با هدف شناسایی نظاممند مخاطرات موجود و بالقوه، ارزیابی و اجرای اقدامات کنترلی جهت پیشگیری از رخداد حوادث شغلی، بهمنظور صیانت از نیروی کار و منابع مادی کشور تدوین گردیده است. اجرای مفاد این آییننامه برای تمامی کارگاهها، کارفرمایان، کارگران و کارآموزان مشمول قانون کار الزامی است.
ماده 2 ـ تعاریف و اصطلاحات
2ـ1 مخاطره: هرگونه منبع، وضعیت یا عامل (فیزیکی، شیمیایی یا مکانیکی) که بهتنهایی یا در ترکیب با سایر عوامل پتانسیل ایجاد آسیب به افراد، خسارت به تجهیزات و اموال یا ایجاد اختلال در فرآیند کار را داشته باشد.
2ـ2 ریسک (خطرپذیری): تأثیر عدم قطعیت بر اهداف ایمنی شغلی که ترکیبی از احتمال وقوع یک رویداد و شدت پیامدهای ناشی از آن رویداد است.
2ـ3 مدیریت ریسک: فعالیتی نظاممند، یکپارچه، هماهنگ و مستمر برای هدایت و کنترل کارگاه در تمام سطوح سازمانی با هدف به حداقل رساندن پیامدهای منفی مخاطرات؛ شامل شناسایی، تحلیل، ارزیابی، ارزشیابی، کنترل و پایش ریسک ایمنی شغلی.
2ـ4 ارزیابی ریسک: فرآیند شناسایی خطرات مرتبط با فعالیت کاری، تجزیه و تحلیل و برآورد ریسکها، تعیین سطح ریسک، اولویتبندی و انتخاب اقدامات کنترلی مناسب برای حذف یا کاهش ریسکها تا سطح قابل پذیرش.
2ـ5 پایش ریسک: بررسی و کنترل سطح ریسک با توجه به تغییرات محیط، شغل و فرآیند انجام کار.
2ـ6 اقدامات کنترلی: سلسله مراحل اجرایی برای حذف یا کاهش ریسکهای موجود و بالقوه که شامل حذف، جایگزینی، کنترلهای مهندسی، کنترلهای مدیریتی/اداری و استفاده از تجهیزات حفاظت فردی و گروهی است.
2ـ7 رویداد: اتفاق ناشی از کار یا در جریان کار که موجب آسیب شود یا پتانسیل منجر شدن به آسیب را داشته باشد.
2ـ8 حادثه: هر رویداد ناخواسته یا غیرقابل پیشبینی که منجر به آسیب جانی یا خسارت مالی، توقف فرآیند کار یا ترکیبی از این موارد شود.
2ـ9 شبهحادثه: رویداد یا شرایط ناخواسته که بدون آسیب یا خسارت جانی و مالی در کارگاه رخ میدهد.
2ـ10 خود اظهاری: فرآیندی که در آن کارفرما آگاهانه و داوطلبانه نسبت به اعلام و ارائه اطلاعات درخواستی اقدام مینماید.
2ـ11 مسئول ارزیابی ریسک: شخص واجد شرایطی که از سوی کارفرما برای انجام فعالیتهای موضوع این آییننامه به اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل معرفی و براساس ضوابط مرتبط تعیین صلاحیت میشود.
2ـ12 برنامه مدیریت ریسک: فرآیندی مدون شامل شناسایی، ارزیابی و کنترل مخاطرات موجود و بالقوه محیط کار بهمنظور ایجاد نقشه راه ارتقای ایمنی کارگاه.
2ـ13 شرکت مشاور: شخص حقوقی که برابر ضوابط آییننامه تأیید صلاحیت شرکتهای مشاور در زمینه حفاظت فنی و خدمات ایمنی کار، تأیید صلاحیت شده و خدمات مشاورهای در حوزه ارزیابی ایمنی و مدیریت ریسک ارائه میدهد.
2ـ14 سامانه: بستر الکترونیکی یکپارچه که برای ثبت، ارزیابی، پایش و گزارشدهی اجرای برنامه مدیریت ریسک ایمنی توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تحت سامانه جامع روابط کار طراحی و راهاندازی میشود.
فصل دوم ـ مسئولیت کارفرما
ماده 3 ـ تدوین و اجرا
کارفرما موظف است برنامه مدیریت ریسک ایمنی کارگاه را بر اساس نوع فعالیت، ساختار سازمانی و مخاطرات شناساییشده تدوین و اجرا نماید. در تدوین برنامه باید مفاد آییننامهها و دستورالعملهای مصوب شورای عالی حفاظت فنی مدنظر قرار گیرد و برنامه بهصورت مستمر پایش، بازنگری و بهروز شود. کارفرما باید فرمهای خوداظهاری را تکمیل و اطلاعات مرتبط را مستندسازی کند.
تبصره: در صورت فعالیت یک یا چند مقاطعهکار در یک کارگاه، ضمن الزام آنها به رعایت مفاد این آییننامه، کارفرما مسؤولیت نهایی نظارت بر عملکرد مقاطعهکاران و حصول اطمینان از اجرای برنامه مدیریت ریسک ایمنی آنها را دارد.
ماده 4 ـ شرایط بازنگری و بهروزرسانی
کارفرما مکلف است برنامه مدیریت ریسک ایمنی و اقدامات کنترلی مرتبط را در شرایط زیر بازنگری و بهروزرسانی نماید:
- 4ـ1 بهطور دورهای حداقل سالی یکبار حتی در صورت عدم وقوع حادثه.
- 4ـ2 بلافاصله پس از وقوع هرگونه حادثه منجر به آسیب انسانی یا خسارت قابل توجه و یا شبهحادثهای با پتانسیل پیامدهای شدید.
- 4ـ3 پس از هرگونه تغییر در قوانین، استانداردها، فرآیندهای کاری، مواد مصرفی، ماشینآلات، چیدمان کارگاه یا ساختار سازمانی.
- 4ـ4 در صورت عدم اثربخشی اقدامات کنترلی موجود.
- 4ـ5 بنا به ابلاغ قانونی اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل.
ماده 5 تا 9 ـ تخصیص منابع، آموزش، مشارکت و ثبت
ماده 5: کارفرما مکلف است منابع لازم شامل مالی، انسانی، تجهیزات، زیرساخت و زمان را برای اجرای برنامه مدیریت ریسک ایمنی تأمین نماید.
ماده 6: کارفرما موظف است مطابق با برنامه مدیریت ریسک و ماهیت مخاطرات، آموزشهای لازم را به کارگران ارائه و تجهیزات حفاظت فردی مورد نیاز را تحویل دهد.
ماده 7: کارفرما باید بستر لازم برای مشارکت فعال کارگران و نمایندگان آنها در تدوین و اجرای برنامه مدیریت ریسک را فراهم و بر اجرای آن نظارت نماید.
ماده 8: کارفرما باید اطمینان حاصل کند برنامه مدیریت ریسک ایمنی تمامی مخاطرات موجود و بالقوهای را که کارگران و سایر افراد در معرض خطر ممکن است با آن مواجه شوند، در بر میگیرد.
ماده 9: کارفرما موظف است برنامه را براساس راهنمای این آییننامه و مبتنی بر حداقل یکی از روشهای استاندارد ملی تدوین و آن را به کارگران و سایر افراد مخاطرهپذیر ابلاغ و اطلاعات مرتبط را در سامانه ثبت نماید.
ماده 10 و تبصرهها ـ تکالیف در کارگاههای کوچک
ماده 10: در کارگاههایی که تعداد کارگران کمتر از 25 نفر است، کارفرما باید شخصاً یا با معرفی یکی از کارگران تحت پوشش بهعنوان مسئول ارزیابی ریسک یا با بهرهمندی از خدمات شرکتهای مشاور مجاز نسبت به تدوین برنامه مدیریت ریسک ایمنی منطبق با راهنمای موضوع تبصره ماده (9) اقدام نماید.
تبصره 1: شرایط احراز صلاحیت مسئول ارزیابی ریسک ایمنی ظرف مدت سه ماه توسط اداره کل بازرسی کار و با اخذ نظر نمایندگان تشکلهای کارگری و کارفرمایی تدوین و ابلاغ میشود.
تبصره 2: در صورت وجود کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار در این کارگاهها مطابق آییننامه مربوطه، امکان تدوین برنامه مدیریت ریسک ایمنی توسط این کمیتهها میسر است.
ماده 11 تا 13 ـ کمیتهها، مستندسازی و صدور مجوز کار
ماده 11: تدوین و بهروزرسانی برنامه مدیریت ریسک ایمنی در کارگاههای با 25 کارگر یا بیشتر از طریق کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار یا با بهرهمندی از خدمات شرکت مشاور مجاز انجام میشود؛ مسئولیت نهایی اجرای برنامه بر عهده کارفرما است.
تبصره: وظایف مسئول ارزیابی ریسک در کارگاههای دارای کمیته حفاظت فنی میتواند توسط مسئول حفاظت فنی انجام شود.
ماده 12: کارفرما موظف است مستندات برنامه مدیریت ریسک ایمنی و اجرای آن را ثبت و مدارک مربوطه را حداقل به مدت سه سال در محل کارگاه نگهداری و در زمان بازرسی در اختیار بازرس قرار دهد.
تبصره: در صورت هرگونه تغییر و بهروزرسانی مستندات و اجرای آن که مورد رؤیت بازرس قرار گیرد، کارفرما ملزم به نگهداری مستندات قبلی نیست.
ماده 13: کارفرما مکلف است برای تمامی فعالیتهای مخاطرهآمیز نسبت به صدور مجوز کار مطابق آییننامههای مرتبط مصوب شورای عالی حفاظت فنی اقدام نماید.
تصویب و اعتبار
این آییننامه مشتمل بر 2 فصل و 13 ماده و 5 تبصره به استناد مواد (85) و (86) قانون کار جمهوری اسلامی ایران در جلسه شورای عالی حفاظت فنی تدوین و تصویب شده است. وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی: احمد میدری.
توئیتر
فیس بوک
لینکدین