موارد عزل قیم

مطابق ماده 1248 قانون مدنی، در موارد زیر قیّم معزول می‌شود:

1. فقدان صفت امانت: اگر معلوم شود که قیّم فاقد صفت امانت بوده یا این صفت از او سلب شود، عزل او الزامی است.

2. محکومیت به جنایت یا جنحه: چنانچه قیّم به یکی از جرایم زیر محکومیت قطعی پیدا کند، از جمله: سرقت، خیانت در امانت، کلاه‌برداری، اختلاس، هتک ناموس، منافیات عفت، جنحه نسبت به اطفال، ورشکستگی به تقصیر یا به تقلب.

3. حبس برقیب سایر علل: اگر به علت غیر از موارد بالا، قیّم محکوم به حبس شود و به دلیل آن قادر به اداره امور مالی مولی علیه نباشد.

4. ورشکستگی: در صورتی که قیّم ورشکسته اعلام شود.

5. عدم لیاقت یا توانایی: اگر عدم لیاقت یا توانایی قیّم در اداره اموال مولی علیه مشخص شود.

6. تقاضای مدعی العموم در موارد مشخص: براساس مواد 1239، 1243 و 1244 قانون مدنی با درخواست مدعی العموم نیز امکان عزل وجود دارد.

جنون قیم

بر اساس ماده 1249 قانون مدنی، اگر قیّم دچار جنون شود یا فاقد رشد گردد، به طور قانونی از سمت خود معزول می‌شود.

ارتکاب جرم روی مولی علیه توسط قیم

مطابق ماده 1250 قانون مدنی، هرگاه قیّم در امور مربوط به اموال مولی علیه یا نسبت به شخص وی به دلیل جنحه یا جنایت تحت تعقیب مدعی‌العموم قرار گیرد، دادگاه به درخواست مدعی‌العموم به طور موقت قیّم دیگری را برای اداره اموال مولی علیه تعیین خواهد کرد تا حقوق وی حفظ شود.

ازدواج زن بعد از قیمومت

طبق ماده 1251 قانون مدنی (اصلاحی 1361)، اگر زن بی‌ شوهری که سمت قیومت دارد ازدواج کند، بایستی ظرف یک ماه از تاریخ عقد نکاح، موضوع را به مدعی‌العموم حوزه اقامت خود یا نماینده او اطلاع دهد.

در این صورت، مدعی‌العموم یا نماینده وی می‌تواند با در نظر گرفتن وضعیت جدید، درخواست تعیین قیّم جدید یا ضمّ ناظر نماید.

همچنین، ماده 1252 قانون مدنی مقرر می‌دارد، در صورت عدم اطلاع‌رسانی ازدواج در مدت مقرر، مدعی‌العموم حق دارد تقاضای عزل قیّم را مطرح کند.