1. مباحث عمومی سوال وکالت 1405
2. استناد حقوقی گزینه اول
3. دلایل پذیرش گزینه چهارم
4. نتیجه‌گیری و درخواست عدالت آزمونی

مباحث عمومی سوال وکالت 1405

سؤال شماره 100 آزمون حقوق جزای کانون‌های وکلای دادگستری سال 1405، در مقایسه با استانداردهای طراحی سوال چهار گزینه‌ای، دارای دو پاسخ صحیح و قابل دفاع حقوقی است. این وضعیت باعث خلق ابهامی شده که می‌بایست با هدف حفظ عدالت بین داوطلبان رفع گردد.

استناد حقوقی گزینه اول

گزینه نخست به طور مشخص با استناد به قسمت پایانی ماده 535 قانون مجازات اسلامی قابل دفاع است. این ماده بیان می‌دارد که در اجتماع اسباب طولی که همه اسباب قصد وقوع جنایت داشته باشند، رفتار آنها از نظر قانونی شرکت در جرم محسوب می‌شود. بنابراین، اگر شرایط قانونی دیگر محقق باشد، انتخاب گزینه اول کاملاً منطبق با نص قانون و منطق حقوقی است.

دلایل پذیرش گزینه چهارم

گزینه چهارم نیز از منظر حقوق جزا قابل پذیرش است زیرا شرکت در جنایت لزوماً مستلزم وجود وحدت عنصر روانی در بین همه شرکا نیست. مطابق ماده 369 قانون مجازات اسلامی:

«قتل یا هر جنایت دیگر، می‌تواند نسبت به هر یک از شرکا حسب مورد عمدی، شبه عمدی یا خطای محض باشد.»

همچنین، بر اساس ماده 533 قانون مجازات اسلامی، اگر چند سبب به نحو شرکت موجب وقوع جنایت شوند و نتیجه به رفتار تمامی آن‌ها مستند باشد، مسئولیت مشترک تحقق می‌یابد. این بدین معناست که در اجتماع اسباب عرضی ممکن است عنصر روانی جرم در یکی از شرکا به صورت شبه‌عمدی یا خطای محض باشد و این امر مانع انتساب جنایت و تحقق شرکت نمی‌شود.

نتیجه‌گیری و درخواست عدالت آزمونی

بر این اساس، گزینه اول به صراحت ماده 535 و گزینه چهارم به اعتبار اطلاق مواد 369 و 533 قانون مجازات اسلامی هر دو قابل پذیرش به عنوان پاسخ صحیح هستند. با توجه به اهمیت رعایت عدالت در آزمون‌ها و پرهیز از تضییع حقوق داوطلبان، از سازمان سنجش آموزش کشور و مرجع علمی آزمون درخواست می‌شود که هر دو گزینه را پاسخ صحیح محسوب کرده و امتیاز کامل را به داوطلبانی که این گزینه‌ها را انتخاب کرده‌اند اختصاص دهند.

ابهام در طراحی سوال نباید به زیان داوطلبانی باشد که بر اساس نص قانون و استدلال‌های حقوقی معتبر اقدام به پاسخگویی کرده‌اند.

مجید قاضی‌زاده
مدرس حقوق جزا به شیوه مفهومی، تصویری و رمزنگاری